CHUYÊN ĐỀ NGỮ VĂN 6: ỨNG DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP KỸ THUẬT DẠY HỌC VÀO MÔN NGỮ VĂN

Thứ hai - 23/02/2026 09:43

Tiết 89: Thực hành tiếng Việt: Nghĩa của từ

Nhà văn vĩ đại người Pháp Victor Hugo từng nói: "Ngôn ngữ là một thực thể sống." Thế nhưng, trong quan niệm của nhiều học sinh, những tiết "Thực hành tiếng Việt" thường bị đóng khung trong những định nghĩa khô khan, những khái niệm trừu tượng về từ vựng. Đứng trước thách thức của chương trình Giáo dục phổ thông 2018, chuyên đề của cô giáo Lưu Thị Thanh Thủy tại Tiết 89: Nghĩa của từ đã mang đến một làn gió mới, biến những con chữ trên trang giấy thành một hành trình khám phá đầy mê hoặc.

Cô không đóng vai "người ban phát tri thức" mà trở thành "người dẫn đường". Tiết học được thiết kế dựa trên sự ứng dụng nhuần nhuyễn các kỹ thuật dạy học tích cực như Sơ đồ cây, thám tử ngôn ngữ,…Ở đó, "Nghĩa của từ" không còn là những dòng ghi chép dài dằng dặc. Thông qua việc phân loại, so sánh và đặt từ ngữ vào các ngữ cảnh sinh động từ bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, học sinh được trực tiếp cầm vào "vật liệu" ngôn ngữ để nhào nặn, để thấu hiểu cái thần thái ẩn sau mỗi từ ngữ.
Điểm nhấn rực rỡ nhất trong chuyên đề này chính là việc ứng dụng công nghệ thông tin một cách tinh tế với những hình ảnh, video sinh động kết hợp với công nghệ AI. Trong vai trò của một nhà sáng tạo nội dung, tôi thấy ở đây sự chuyển mình mạnh mẽ: cô Thủy đã biến lớp học thành một "phòng thí nghiệm ngôn ngữ số" để ghi nhận những suy nghĩ tức thời của học sinh đã phá vỡ hoàn toàn sự im lặng thụ động thường thấy. Cô giáo Lưu Thị Thanh Thủy đã khéo léo biến các bài tập thực hành thành những "thử thách sáng tạo".
Học sinh không chỉ hiểu "nghĩa của từ" là gì, mà còn biết cách dùng từ ấy để dệt nên những câu văn giàu cảm xúc, biết phân biệt sự tinh tế giữa các từ đồng nghĩa, biết cảm nhận sức nặng của từ ngữ trong các văn bản đã học. Nhìn những gương mặt háo hức, những cánh tay giơ lên không ngần ngại, ta hiểu rằng: văn chương và tiếng Việt đã thực sự chạm đến trái tim các em.
Tiết học của cô giáo Lưu Thị Thanh Thủy không chỉ là một tiết dạy chuyên đề thành công về mặt kỹ thuật; nó là lời khẳng định rằng: khi người thầy có đủ tâm huyết và sự sáng tạo, môn Ngữ văn sẽ luôn là mảnh đất trù phú nhất để nuôi dưỡng tâm hồn và trí tuệ, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Hy vọng rằng, ngọn lửa sáng tạo từ tiết dạy này sẽ còn lan tỏa xa hơn nữa, để mỗi giờ văn luôn là một "ngày hội" của trí tuệ và niềm vui.